طلوعی که جهان را لرزاند
به گزارش پایگاه خبری رسانه بابل،به نقل از بلاغ، همزمان با ایامالله دهه فجر و چهلوچندمین سالگرد طلوع انقلابی که جهان را تکان داد، گفتگویی صمیمی و بیپرده با علی اسدی، تحلیلگر و پژوهشگر تاریخ معاصر داشتهایم. او که سالها درباره رازهای پیروزی ۵۷ قلم زده، اینبار از ناگفتههای اتحاد ملت، اعجاز رهبری و معمای ماندگاری انقلابی میگوید که هنوز هم نفسها را در سینه حبس میکند.
بلاغ: به عنوان تحلیلگری که سالها در مورد انقلاب اسلامی مطالعه کردهاید، به نظر شما عامل کلیدی و تعیینکننده در پیروزی انقلاب اسلامی در بهمن ۵۷ چه بود؟
اسدی: پاسخ به این پرسش ابعاد مختلفی دارد، اما بیتردید هسته مرکزی و عامل اصلی، رهبری بیبدیل و حکیمانه حضرت امام خمینی(ره) بود. ایشان تنها یک رهبر سیاسی نبودند؛ بلکه یک منجی هویتبخش برای ملتی بودند که در دوراهی سلطه غرب و کمونیسم، راه سومی به نام اسلام ناب را پیش پایشان گذاشتند. رهبری ایشان چند وجه ممتاز داشت: اول، اعتمادسازی تاریخی؛ مردم باور کرده بودند که امام، نظیر عالمان دینی گذشته، به دنبال قدرت شخصی نیست. دوم، شجاعت و قاطعیت مثالزدنی در برابر رژیم و ابرقدرتها. و سوم، ارائه یک گفتمان جامع که هم نیاز معنوی و عدالتخواهانه مردم را پاسخ میداد و هم خواست ملی استقلال و آزادی را. این ترکیب، جاذبهای خلق کرد که همه، از روشنفکر تا عوام، را گرد آورد.
بلاغ: نقش مردم را در کنار این رهبری چگونه ارزیابی میکنید؟ آیا این یک رابطه یکسویه بود؟
اسدی: به هیچ وجه. این رابطه یک دیالکتیک حیاتی بود. امام، آگاهی و جهت دادند و مردم با حضور عینی و حماسهآفرینی خود، آن اندیشه را به صحنه تاریخ کشاندند. انقلاب ما یک انقلاب کلامی نبود؛ یک انقلاب قدمها و جانهای بر کف بود. از شهدای محراب و دانشگاه گرفته تا کارگرانی که در اعتصابات تاریخی صنعت نفت حضور یافتند، و زنان غیرتمندی که پابهپای مردان در تظاهرات حضور داشتند. نکته عمیق اینجاست که مردم، امام را ترجمان آرمانهای فراموش شده خود میدانستند. آنان در امام، بازتابی از عاشورا، دفاع از حرم، مبارزه با استبداد و استعمار را میدیدند. بنابراین، این پیروزی، حاصل تلفیق رهبری الهی و اراده آهنین ملت بود.
بلاغ: با توجه به اینکه در آن مقطع، گفتمانهای چپ و ملیگرایی سکولار نیز طرفدارانی داشت، چرا گفتمان اسلامی امام خمینی(ره) مسلط شد؟
اسدی: گفتمان امام سه برتری مبنایی داشت. اول، اصالت و ریشه در فرهنگ جامعه؛ اسلام، جزئی از هویت تاریخی و جمعی ایرانیان بود، در حالی که مارکسیسم وارداتی و ناسیونالیسم صرف، پاسخگوی نیازهای عمیق معنوی نبود. دوم، عدم وابستگی به شرق و غرب؛ شعار «نه شرقی نه غربی، جمهوری اسلامی» تنها یک شعار نبود، یک استراتژی حیاتبخش برای ملتی بود که از دخالتهای خارجی خسته شده بود. و سوم، جامعیت نگاه؛ اسلام مورد نظر امام، هم به عدالت اقتصادی میپرداخت، هم به آزادی سیاسی، هم به کرامت انسانی و هم به رابطه با خدا. این در حالی بود که گفتمانهای رقیب، معمولاً تکبعدی و تقلیلگرا بودند.
بلاغ: اگر بخواهیم به آثار و پیامدهای این انقلاب در سطح جهانی اشاره کنیم، مهمترین آنها چیست؟
اسدی: انقلاب اسلامی یک زلزله ژئوپلیتیک بزرگ ایجاد کرد. اولاً، معادلات استکباری در منطقه خاورمیانه را به هم ریخت و بیداری اسلامی را در جهان تقویت کرد. ثانیاً، اثبات کرد که میتوان در برابر نظام دو قطبی جهان ایستاد و اراده ملی را حاکم کرد. ثالثاً، الگویی ارائه داد که دین میتواند مبنای حکمرانی در عصر مدرن باشد و این، پایان افسانه «جدایی ناگزیر دین از سیاست» بود. رژیم صهیونیستی نیز بزرگترین ضربه استراتژیک خود را با پیروزی این انقلاب دریافت کرد، زیرا یک قدرت مستقل و نفوذناپذیر در مقابل آن قد علم کرد.
بلاغ: برای نسل جوانی که آن دوران را درک نکردهاند، چه پیامی از آن روزها دارید؟
اسدی: پیام اصلی، خودباوری و تکیه بر هویت خویش است. جوانان امروز باید بدانند که این ملت، در یک شرایط به مراتب سختتر از امروز، با کمترین امکانات مادی اما با بیشترین سرمایه معنوی، بزرگترین قدرت منطقهای زمان خود را به زانو درآورد. رمز این موفقیت، وحدت، ایمان، پیروی از رهبری آگاه و نترسیدن از تهدیدها بود. امروز نیز دشمنان همان اهداف را با روشهای جدید دنبال میکنند. فهم عمیق ریشههای انقلاب، به نسل جوان قدرت تحلیل و مقاومت میدهد تا بدانند پرچمی که امروز در دست دارند، حاصل چه فداکاریهای عظیمی است و چرا باید همچنان بر اصول آن، استوار و سرفراز بایستند. انقلاب، یک رویداد نبود، یک جریان مستمر است که نیازمند هوشیاری و پویایی نسلهاست.
گفتگو: اللهبخش تبریزی میستانی
انتهای خبر/
مطالب دیگر
ندبه انتظار در بابل
«انتظار پویا» نبض بیداری ملت
