رمضان؛ ضیافت الهی و مدرسه تقوا

خداوند متعال در قرآن کریم می‌فرماید:

«يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا كُتِبَ عَلَيْكُمُ الصِّيَامُ كَمَا كُتِبَ عَلَى الَّذِينَ مِن قَبْلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُونَ» (سوره بقره، آیه ۱۸۳)؛

ای اهل ایمان، روزه بر شما مقرر شد، همان‌گونه که بر پیشینیان مقرر شده بود، باشد که پرهیزگار شوید.

این آیه شریفه، فلسفه روزه را دستیابی به تقوا و خودکنترلی معرفی می‌کند. رمضان، ماه تمرین اراده، صبر و خویشتنداری است؛ فرصتی برای عبور از ظاهر روزه و رسیدن به حقیقت آن، یعنی تقرب به خداوند و اصلاح درون.

در آیه‌ای دیگر آمده است:

«شَهْرُ رَمَضَانَ الَّذِي أُنزِلَ فِيهِ الْقُرْآنُ هُدًى لِلنَّاسِ وَبَيِّنَاتٍ مِّنَ الْهُدَىٰ وَالْفُرْقَانِ» (سوره بقره، آیه ۱۸۵).

رمضان، ماه انس با قرآن، تدبر در آیات الهی و بازگشت به سرچشمه هدایت است. شایسته است در این ایام نورانی، برنامه‌ای جدی برای تلاوت، فهم و عمل به کلام وحی داشته باشیم.

پیامبر اکرم، ﷺ فرمودند:

«مَن صامَ رَمَضانَ إيماناً واحتساباً غُفِرَ لَهُ ما تَقَدَّمَ مِن ذَنبِهِ»؛

هر کس ماه رمضان را از روی ایمان و برای رضای خدا روزه بدارد، گناهان گذشته او آمرزیده می‌شود.

و نیز فرمودند:

«الصَّومُ جُنَّةٌ»؛ روزه سپری است (در برابر گناه و آتش).

این تعالیم نورانی ما را به مراقبت از زبان، نگاه و رفتار فرا می‌خواند. روزه‌داری حقیقی تنها امساک از خوردن و آشامیدن نیست، بلکه پرهیز از دروغ، غیبت، تهمت، خشم بی‌جا و بی‌عدالتی است. چه بسیار روزه‌دارانی که بهره‌ای از روزه خود جز گرسنگی و تشنگی ندارند؛ از این‌رو باید بکوشیم روح روزه را در زندگی فردی و اجتماعی خود جاری سازیم.

ماه رمضان، ماه مواسات و همدلی با نیازمندان است. در سیره نبوی آمده است که رسول خدا ﷺ در این ماه بیش از هر زمان دیگر به انفاق و دستگیری از محرومان اهتمام می‌ورزیدند. بیاییم با گشودن گره‌ای از کار دیگران، مشارکت در امور خیر و تقویت پیوندهای خانوادگی و اجتماعی، جلوه‌ای از اخلاق اسلامی را در جامعه متبلور سازیم.

امید است در سایه این ضیافت الهی، دل‌هایمان از کینه و کدورت پاک، رفتارهایمان آراسته به صدق و عدالت و جامعه‌مان سرشار از همبستگی و آرامش گردد.

از درگاه خداوند متعال مسئلت دارم ما را از روزه‌داران واقعی، شب‌زنده‌داران مخلص و ره‌توشه‌برگرفتگان حقیقی این ماه شریف قرار دهد و طاعات و عبادات همگان را به فضل و کرم خویش پذیرا باشد.

یادداشت؛ هادی قنبری رئیس حوزه های علمیه شهرستان بابل